ความรู้เบื้องต้นสังคีตวิทยา

  อิทธิพลดนตรีตะวันตกกับเยาวชนไทย ดนตรีตะวันตกเริ่มเข้ามาสู่ประเทศไทย และไทยรับมาใช้ในราชการ ตั้งแต่รัชสมัย พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ ทหารชาวอังกฤษสองคนชื่อ นอกซ์ (Knox) และอิมเป (Impey) ได้นำแตรฝรั่งเข้ามาเป่าแตรสัญญาณ และบรรเลงเพลงถวายความเคารพพระมหากษัตริย์ ต่อมาจึงพัฒนาขึ้นมาเป็นแตรวงของทหาร ใช้บรรเลงนำขบวนแห่ และบรรเลงเพลงไทย เรียกสั้นๆ ว่า  "แตรวง"  ซึ่งต่อมานายมนตรี ตราโมท ได้ขนานนามแตรวงนี้ว่า  "วงโยธวาทิต" ประเทศไทยเริ่มมีเพลงแบบฝรั่ง แต่งโดยคนไทยคนแรกคือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ในราวปี พ.ศ.๒๔๔๘-๒๔๕๐ จนถึงรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๖ ก็เริ่มมีวงดุริยางค์สากลขนาดใหญ่ คือวงเครื่องสายฝรั่งหลวง เทียบเท่ากับวงออร์เคสตรา ขนาดใหญ่ของฝรั่ง ในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ ได้มีการสร้างวงดนตรีขนาดเล็ก เรียกว่า  "แย้สแบนด์"  ขึ้น มีผลงานเพลงแบบฝรั่งที่คนไทยแต่งขึ้น แล้วต่อมาจึงได้รับขนานนามว่า เพลงไทยสากล มีนักประพันธ์เพลงผลิตผลงานเพลง เพื่อ...

  หลักน่ารู้สู่การฟังดนตรี ความไพเราะของเสียงดนตรี      การรับรู้ถึงความไพเราะของเสียงดนตรีของคนเรานั้น จะไม่เท่ากัน เช่น เมื่อฟังเพลงเดียวกัน บางคนอาจบอกว่าไพเราะ แต่บางคนอาจบอกว่าไม่ไพเราะ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับประสบการณ์ ความรู้ในหลักการฟังเพลงของแต่ละคน ซึ่งอาจจะไม่เหมือนกัน      การฟังเพลงเพื่อรับรู้ความไพเราะของดนตรีมีจุดประสงค์ 2 ประการ คือ       1.  การฟังเพื่อจำแนก  เป็นการฟังเพื่อบอกลักษณะของดนตรี สามารถบอกได้ว่าเพลงหรือดนตรีที่ฟังนั้นมีทำนองเพลงอย่างไร มีจังหวะในการบรรเลงแบบใด มีรูปแบบเพลงประเภทใด รวมทั้งสามารถบอกชนิดของเครื่องดนตรีที่ใช้ในการบรรเลงได้       2.  การฟังเพื่อศึกษา  เป็นการฟังเพื่อศึกษาองค์ประกอบของเพลงซึ่งได้แก่ จังหวะ ทำนอง การประสานเสียง รูปแบบของเพลงซึ่งได้แก่ จังหวะ ทำนอง การประสานเสียง รูปแบบของเพลง รวมทั้งสามารถบอกได้ว่าองค์ประกอบดังกล่า มีอานุภาพสอดคล้องสัมพันธ์กันอย่างไร และมีส่วนทำให้เกิดความไพเราะได้อย่างไร หลักการฟังดนตรี    ...

ความหมายของดนตรี                    “ดนตรี” ตรงกับคำว่า “music” ในภาษาอังกฤษ ตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์ระบุไว้ว่า ชาติกรีกเป็นชาติแรกที่นำคำนี้มาใช้ รูปคำเดิมของกรีก ได้มาจากคำว่า Muses หมายถึงเทพเจ้าทั้ง 9 องค์ของชาวกรีก ที่เกี่ยวข้องกับเรื่อง ความกลมกลืน ความสอดคล้อง ความเหมาะเจาะ และความงดงามทุกอย่าง ไม่เฉพาะแต่การเล่นเครื่องดนตรี การขับร้องและการลีลาศเท่านั้น แต่รวมไปถึงด้านอักษรศาสตร์ โดยเฉพาะบทกวีและศิลปะการแสดง ด้านวรรณคดี ด้านวิทยาศาสตร์ และด้านคณิตศาสตร์ด้วย ปัจจุบันคำว่า music ได้แพร่หลายออกไปเกือบทุกภาษา แต่มีการนำไปปรับเปลี่ยนการเขียนให้ถูกต้องตามหลักภาษาของตน เช่น ในภาษาฝรั่งเศส ตรงกับคำว่า musique ในภาษาเยอรมัน ตรงกับคำว่า musik ในภาษาอิตาลี ตรงกับคำว่า musica และภาษาอื่นๆอีก               ในปัจจุบันได้มีผู้ให้ความหมายของคำว่า “ดนตรี” ไว้มากมาย ตัวอย่างเช่น   พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช  ทรงมีพระราชดำรั...

ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับดนตรี   คำกล่าวอ้างถึงดนตรี(Music Quotations)     พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว  ชนใดไม่มีดนตรีกาล ในสันดานเป็นคนชอบกลนัก อีกใครฟังดนตรีไม่เห็นเพราะ เขานั้นเหมาะคิดกบฎอัปลักษณ์ ฤๅอุบายเล่ห์ร้ายขมังนัก มโนหนักมืดมัวเหมือนราตรี อีกดวงใจย่อมดำสกปรก ราวนรกเช่นกล่าวมานี่ ไม่ควรใครไว้ใจในโลกนี้ เจ้าจงฟังดนตรีเถิดชื่นใจ อ้างอิง :   พระราชนิพนธ์แปลในรัชกาลที่ 6  จากส่วนหนึ่งของบทละครเรื่อง เวนิสวาณิช   จากต้นฉบับของ วิลเลียม  เช็กสเปียร์                          สุนทรภู่ พระฟังความพราหมณ์น้อยสนองถาม จึงเล่าความจะแจ้งแถลงไข อันดนตรีมีคุณทุกอย่างไป ย่อมใช้ได้ดังจินดาค่าบุรินทร์ ถึงมนุษย์ครุฑาเทวราช จตุบาทกลางป่าพนาสิณฑ์ แม้นปี่เราเป่าไปให้ได้ยิน ก็สุดสิ้นโทโสที่โกรธา ให้ใจอ่อนนอนหลับลืมสติ อันลัทธิดนตรีดีหนักหนา ซึ่งสงสัยไม่สิ้นในวิญญาณ์ จงนิทราเถิดจะเป่าให้เจ้าฟัง อ้างอิง :  จากนิทานคำกลอน เรื่องพระอภัยมณี ประพันธ์โดย สุนทรภู่ M.R. Seni Pramoj's ...

 ดนตรีพื้นบ้านภาคกลาง ประวัติความเป็นมาดนตรีพื้นบ้านภาคกลาง           ดนตรีพื้นบ้านภาคกลางประกอบด้วยเครื่องดนตรีประเภท ดีด สี ตี เป่า โดยเครื่องดีดได้แก่ จะเข้และจ้องหน่อง เครื่องสีได้แก่ ซอด้วงและซออู้ เครื่องตีได้แก่ ระนาดเอก ระนาดทุ้ม ระนาดทอง ระนาดทุ้มเล็ก ฆ้อง โหม่ง ฉิ่ง ฉาบและกรับ เครื่องเป่าได้แก่ ขลุ่ยและปี่ ลักษณะเด่นของดนตรีพื้นบ้านภาคกลาง คือ วงปี่พาทย์ของภาคกลางจะมีการพัฒนาในลักษณะผสมผสานกับดนตรีหลวง โดยมีการพัฒนาจากดนตรีปี่และกลองเป็นหลักมาเป็นระนาดและฆ้องวงพร้อมทั้งเพิ่มเครื่องดนตรี มากขึ้นจนเป็นวงดนตรีที่มีขนาดใหญ่ รวมทั้งยังมีการขับร้องที่คล้ายคลึงกับปี่พาทย์ของหลวง ซึ่งเป็นผลมาจากการถ่ายโยงทางวัฒนธรรมระหว่างวัฒนธรรมราษฎร์และหลวง  ซอสามสาย เป็นซอ ที่มีรูปร่างงดงามที่สุด ซึ่งมีใช้ใน วงดนตรีไทยมาตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัย (พ.ศ. 1350) แล้ว ซอสามสายขึ้นเสียง ระหว่างสายเป็นคู่สี่ใช้บรรเลงในพระราชพิธี อันเนื่องด้วยองค์พระมหากษัตริย์ ภายหลังจึง บรรเลงประสมเป็นวงมโหรี ซอด้วง เป็นเครื่องสายชนิดหนึ่ง บรรเลงโดยการใช้คันชักสี กล่องเสียง ทำ ด้วยไม้เนื้อ...

  ศัพท์สังคีต   กรอ       วิธีการบรรเลงดนตรีประเภทเครื่องตีดำเนินทำนอง ที่ทำให้เกิดเสียงต่อเนื่องกันเป็นเสียงยาวสม่ำเสมอ  โดยใช้ 2 มือตีสลับกันถี่ๆ เหมือนรัวเสียงเดียว  แต่ทั้งสองมือมิได้้ตีอยู่ที่เดียวกัน  มักจะตีเป็นคู่ 2  คู่ 3  คู่ 4  คู่ 5  คู่ 6 และคู่ 8        เก็บ       วิธีการบรรเลงเครื่องดนตรีดำเนินทำนองทั่วไป  ที่เพิ่มเติมเสียงสอดแทรกให้มีพยางค์ถี่ขึ้นมากกว่าทำนองเนื้อเพลงธรรมดา  การบรรเลง “เก็บ” นี้  ส่วนมากใช้กับทำนองเพลงพื้นๆทั่วไป  เช่น  เพลงลมพัดชายเขา  เพลงจระเข้หางยาว เรียกว่าทางเก็บ  ส่วนเพลงบังคับทางส่วนมากเป็นทางกรอ  เช่น เพลงเขมรไทรโยค  เพลงโสมส่องแสง  มักไม่ค่อยมีการเก็บ ตัวอย่างการบรรเลงเก็บ  (โน้ตเพลงธรรมดา) -ซ-ม -ร-ด - - - ร - - - ม -ซ-ล -ซ-ม - - - ร - - - ด (โน้ตเพลงทางเก็บ) ซลซม ซมรด ซลทด ทดรม รมซล ดลซม ซลซม ซมรด ขยี้       เป็น...